Hoogleraar Frans Osinga spreekt op afsluitingsavond: ‘Ik breng helaas geen vrolijk verhaal’

RHENEN Met een heldere en indrukwekkende presentatie over de Europese veiligheidscontext van hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga en nostalgische muziek uit de oorlogsjaren van zangeres Mary Lou Warbrook werd in de Gedachteniskerk het lustrumjaar in Rhenen afgesloten. Met meer dan 25 projecten en evenementen vierde Rhenen tachtig jaar bevrijding en herdacht het 85 jaar Slag om de Grebbeberg.

door Marco Diepeveen

Ruim 230 bezoekers woonden vorige week het afsluitingsevent bij. Waaronder een groot aantal vrijwilligers en vertegenwoordigers van organisaties die het lustrumjaar mede mogelijk maakten. De organisatie van de avond was in handen van Stichting Slag om de Grebbeberg en de Historische Vereniging Oudheidkamer Rhenen en omstreken (HVOR).

(tekst gaat onder de foto verder)

Foto: Jan van den Brink                                                                                                                                                                                                                                              

VREDE DICHTBIJ

Henk van den Berg, penningmeester van de stichting en voorzitter van de HVOR, bedankte alle sponsors en mensen die belangeloos hun schouders onder alle evenementen hadden gezet. ,,Jullie hebben prachtige herinneringen gecreëerd. Samen hebben we laten zien dat herdenken en vieren leven. Niet voor één dag, maar als een doorlopend proces. Dit verhaal moeten we doorgeven aan huidige en toekomstige generaties.”

Ook burgemeester Géran Kaai sprak een dankwoord. ,,Het oorlogsverleden zit in de verhalen die samen een boodschap vormen. Al die vrijwilligers hebben een bijzonder en betekenisvol programma neergezet. Dank voor jullie inzet. Samen bouwen we aan verbinding. Vrede begint dichtbij. Op straat, op school, waar dan ook. De Slag om de Grebbeberg leert ons dat vrijheid een prijs en verantwoordelijkheid heeft.”

Met een warme en krachtige stem zong Mary Lou Warbrook legendarische en onvergetelijke nummers uit de oorlogsjaren. Waaronder klassiekers van Vera Lynn, zoals  ’We’ll Meet Again’ en ‘The White Cliffs of Dover’.

(foto gaat onder de tekst verder)

Foto: Jan van den Brink                                                                                                                                                                                                                                              

ERICASCHOOL

Zijn jeugd bracht Osinga door in Rhenen, de tijd dat zijn vader op het vroegere DELM-complex werkte. De oud-leerling van de Ericaschool hield zijn zorgwekkende betoog over de geopolitieke en militair-strategische ontwikkelingen in Europa eerder voor de Nederlandse inlichtingendiensten en Instituut Clingendael, waaraan hij als onderzoeker verbonden was. ,,Ik breng helaas geen vrolijk verhaal. De toenemende spanningen in Europa door de oorlog in Oekraïne lijken veel op die van eind jaren dertig, toen Hitler zich steeds nadrukkelijker liet gelden.”

Na de Koude Oorlog leek het alsof het fenomeen van de klassieke oorlogvoering voorgoed had afgedaan. ,,Een naïeve tijd waarin soft power domineerde. De aandacht verschoof naar humanitaire vredesmissies. Door de oorlog in Oekraïne keerde het idee terug dat oorlog een legitiem instrument van de staat is om haar belangen te verdedigen.”

De alarmerende signalen dat Poetin het grote imperialistische tsarenrijk van weleer nieuw leven wilde inblazen, werden door Europa te lang genegeerd en gebagatelliseerd. Het Westen was bang voor escalatie. In 2016 begon Poetin in rap tempo te militariseren.

TOTALE OORLOG

,,Zijn beschavingsoorlog met zijn buurland is totaal, existentieel en ideologisch, door een antiwesterse en antiliberale houding. Autocratie versus democratie. Dat zie je ook aan de hybride oorlogvoering met Europa: drones, verspreiding van nepnieuws, cyberacties, enzovoorts. Landen als Finland en Zweden hoef je niets uit te leggen over de Russische dreiging. Nederland begint nu gelukkig ook te ontwaken. Europa ontwikkelt een eigen afschrikkingsstrategie, die door het grillige gedrag van Trump meer op eigen benen komt te staan. Hij is de onvoorspelbare factor.“

Moskou dacht dat een tiendaagse campagne zou volstaan om Oekraïne op de knieën te dwingen. Poetin verkeek zich op de snelle en adequate respons van de NAVO en de EU op de invasie, 

hun vastberaden onderlinge samenwerking, hechte solidariteit en de onderschatte taaie tegenstand van het Oekraïense leger. Rusland had zich niet voorbereid op een langdurige en uitputtende oorlog.

,,Sinds de gevechten om Charkiv en Cherson in 2022 is het front nagenoeg bevroren. Het Russische leger verliest gemiddeld dertigduizend man per maand. De betekenis van drones als wapen in de strijd is enorm toegenomen. Die zijn nu verantwoordelijk voor 80 procent van de toegebrachte schade. Tanks en artillerie spelen een steeds geringere rol op het slagveld.”

Komt er een derde wereldoorlog? Op die prangende vraag moet de hoogleraar het antwoord schuldig blijven. Volgens Osinga zijn we nog nooit zo dicht bij een wereldoorlog geweest sinds 1945. ,,Zorgwekkend allemaal, maar gelukkig slaap ik nog goed. Met een wijntje af en toe kan ik mij prima ontspannen en zorgen van me afleggen.”