'Woorden zijn soms levensbepalend'
10 maart 2026 om 11:49Bert van der Bruggen vond taal via muziek
VEENENDAAL In zijn mancave, omringd door gitaren uit een muzikaal verleden, werkte Bert van der Bruggen het afgelopen jaar aan 'Aisha', een literaire roman over macht, loyaliteit en de gevaarlijke waarde van woorden. Wat begon als een persoonlijke zoektocht naar taal en betekenis, groeide uit tot een verhaal over overleven, angst en de gevaarlijke macht van woorden. Het boek vindt aan de vooravond van de Boekenweek zijn weg naar de lezer.
Gertjan van Cappellen
Jarenlang drukte Van der Bruggen zich uit via bluesmuziek, in verschillende bandjes. ,,Muziek raakte veel”, zegt hij, ,,maar ik merkte dat ik met akkoorden en melodieën niet alles kon zeggen. Die behoefte aan verdieping bracht mij uiteindelijk bij taal. Schrijven speelde lange tijd geen centrale rol in mijn leven."
Zijn werkzame bestaan lag vooral in de administratieve en financiële wereld. ,,Ik heb meerdere faillissementen van dichtbij meegemaakt, maar ook bedrijven geholpen overeind te blijven. Het was een harde omgeving, waarin weinig ruimte was voor reflectie of creativiteit." De omslag kwam tijdens de ziekte van zijn zoon Vincent, die in 2012 overleed. ,,In die periode hield ik een persoonlijk blog bij. Ik schreef over hoop, machteloosheid en over hoe woorden soms tekortschieten, maar ook kunnen troosten. Daar ontdekte ik wat taal kan doen. Ik had nooit gedacht dat deze vorm van creativiteit in mij zat. Het schrijven heeft me zelf geraakt, meer dan ik vooraf had kunnen vermoeden.”
VERTROUWEN Die ervaring vormde de kiem voor 'Aisha'. Het verhaal diende zich onverwacht aan. ,,Ik werd wakker met het hele verhaal in mijn hoofd. Ik ben gaan schrijven en voor ik het wist had ik drie hoofdstukken. Mijn vrouw las mee en was meteen enthousiast. Dat gaf me vertrouwen om door te gaan.”
,,Aisha vertelt het verhaal van een jong meisje dat als tolk terechtkomt in een wereld van politieke en persoonlijke belangen, waar een verkeerde vertaling fataal kan zijn", vervolgt hij. ,,Haar stem wordt steeds waardevoller voor mannen die macht najagen, terwijl vertrouwen gevaarlijk is. Angst is voortdurend aanwezig: één verkeerd woord kan fataal zijn, één stilte evenzeer. Tegen die achtergrond ontstaat een band met Omar, een jongen die haar ziet zoals niemand durft. Wie vertaalt blijft vaak onzichtbaar terwijl de gevolgen van woorden soms levensbepalend zijn”, aldus de auteur.
Voor zijn roman verdiepte hij zich in literatuur uit Afghanistan. Hij las werk van Afghaanse auteurs, onder wie Khaled Hosseini, om gevoel te krijgen bij taal, context en morele spanning. Ook Nederlandse literatuur behoort tot zijn leeservaring. ,,Lezen is altijd gebleven. Vroeger gingen er stapels boeken mee op vakantie, tegenwoordig lees ik vooral op een e-reader.”
Het schrijfproces nam ongeveer een jaar in beslag. ,,Ik schreef op elk vrij moment. Er waren weinig blokkades, maar ik heb veel geschrapt en herschreven. Met de kennis van nu weet ik hoe belangrijk een stevige basis en consistentie zijn. Vijf proeflezers lazen mee en keken kritisch naar taal en structuur."
Van der Bruggen deed het hele traject in eigen beheer. ,,Via self-publishingplatform Bookmundo verscheen het boek. Aisha is inmiddels voorzien van een ISBN en nu al verkrijgbaar, onder meer online." Een officiële boekpresentatie komt er niet. ,,Het boek moet nu zijn weg naar de lezer vinden", zegt hij. ,,Wie schrijft, wil gelezen worden. Maar uiteindelijk gaat het om het verhaal." Toch is er ook trots. ,,Ik ben dankbaar voor iedereen die heeft meegedacht en meegelezen. Mijn vrouw Henny in het bijzonder, die mij de ruimte gaf om dit proces in alle rust te doorleven."