‘Onwaarschijnlijk dat regio energieopwekdoel haalt’

9 juli 2025 om 07:16 Duurzaamheid Nieuws uit Veenendaal

VEENENDAAL Regio Foodvalley heeft onlangs de stand van zaken opgemaakt voor de Regionale Energiestrategie. Hiermee is in 2021 gestart om vooral duurzame elektriciteit op te wekken. Veenendaal heeft van haar ambitie (0,034 Twh) inmiddels een derde gerealiseerd met vooral zonnepanelen op daken. Maar de uitdagingen zijn groot en het is ,,onwaarschijnlijk dat het doelbereik per 2030 gerealiseerd wordt.”

door Peter Kuijpers

,,De energietransitie is geen sprint, maar een marathon die vraagt om een lange adem. Sinds de start van de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 in 2019 heeft Regio Foodvalley belangrijke stappen gezet richting de doelstelling van 0,75 Twh duurzame elektriciteit in 2030. Inmiddels is duidelijk dat het vergroten van het aanbod via zon en wind slechts een deel van het verhaal is. De energietransitie is breder, complexer en urgenter geworden dan we in 2019 voorzagen. Het gaat allang niet meer alleen om het opwekken van duurzame elektriciteit, maar om het hele energiesysteem’’, aldus René Windhouwer.

ENERGIESYSTEEM MOET MEEGROEIEN

Hij geeft als bestuurlijk trekker van de Regionale Energiestrategie Regio Foodvalley aan dat het steeds meer gaat over hoe inwoners met energie omgaan. Iedereen moet mee kunnen doen in de technische aanpassingen en de regio wil een betrouwbaar energiesysteem. Door het huidige overvolle stroomnet (netcongestie) is het echter niet meer vanzelfsprekend dat er een aansluiting is; het energiesysteem moet meegroeien met de vraag naar woningen, bedrijventerreinen en duurzame mobiliteit. ,,Energie moet vanaf het begin onderdeel worden van planvorming. Net als de vraag hoe we de wegen en het groen willen plannen of welke type woningen we gaan bouwen.’’

TOEKOMSTBESTENDIG SYSTEEM

Regio Foodvalley kijkt daarom tegenwoordig anders naar het energievraagstuk: ,,We zetten met het Regionaal Energieperspectief Foodvalley 2040 een belangrijke stap richting een toekomstbestendig energiesysteem. Waarin we samen keuzes maken over de energiemix, de mate van zelfvoorzienendheid van de regio en vraagstukken als lokaal eigendom. Het is een uitnodiging aan inwoners, bedrijven, gemeenten, provincies, netbeheerders en kennisinstellingen om met elkaar in gesprek te blijven over wat nodig is. Wat mogelijk is en hoe we elkaar kunnen versterken. Om samen richting te geven’’, vervolgt Windhouwer.

UITDAGINGEN ZIJN GROOT

Daarbij verwacht hij een actieve deelname, het delen van energie en kijken naar lokale oplossingen: ,,De uitdagingen zijn groot: schaarse ruimte, toenemende energievraag, netcongestie en een snel veranderend technologische en beleidsmatig landschap. Maar deze uitdagingen bieden ook kansen. De opgave is groot, maar het belang voor onze regio nog groter. Daarom zetten we samen alles op alles. Voor een duurzaam, rechtvaardig en toekomstbestendig energiesysteem voor iedereen.’’ 

REALISEREN ONWAARSCHIJNLIJK 

Veenendaal haalt uit de rapportage over de doelen dat zij en de regio nog veel moeten doen en dit niet zal lukken in vijf jaar. ,,Het Energieprogramma/RES heeft inmiddels 28 procent van de doelstellingen aan zon- en windenergie op land gerealiseerd en er zit nog voor 8 procent aan projecten in de pijplijn. Daarmee blijft er een restopgave te realiseren van 64 procent. De invulling, concretisering en het tempo van de uitvoering verschilt per gemeente. Geconcludeerd kan worden dat er nog een stevige ambitie te realiseren valt. De verwachting is dat het realiseren van het doelbereik per 2030 onwaarschijnlijk is’’, geven burgemeester en wethouders aan. 

ZON OP GEBOUW

Dit komt ook door veranderde regels en beleid van de het Rijk. Deze kwam met een volgorde voor het plaatsen van zonnepanelen. Eerst op daken, dan pas op ongebruikte terreinen of gecombineerde functies op vuilnisbelten en in bermen van spoor- en autowegen. ‘De Zonneladder moet voorkomen dat zonnepanelen op landbouw- en natuurgrond komen als dat niet nodig is’, geeft het Rijk aan. Veenendaal ziet dat hierdoor ook ontwikkelingen en projecten zijn afgenomen. ,,Veenendaal moet haar bijdrage aan de RES vooral realiseren via zon op gebouw. Dit doen we onder andere door nauw samen te werken het bedrijfsleven’’, vervolgt het college. 

MOGELIJKHEDEN VERKENNEN

Zij blijft zich wel inzetten de doelen te gaan halen. De gemeente heeft onder andere een Greendeal met Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal voor het verduurzamen van bedrijventerreinen. Het parkmanagement heeft een energiemanager en er is inzet op smart energy hubs. ,,En een pro-actieve aanpak waarbij bedrijven gestimuleerd en op weg worden geholpen naar energiebesparing, energie-opwek en het oplossen van problemen rondom netcongestie. Verder verkennen we met Rijkswaterstaat de mogelijkheid om op rijksgronden langs de A12 energie op te wekken en of de gemeente een solar carport kan plaatsen bij het zwembad’’, besluiten burgemeester en wethouders.