Natuurrubriek Slenterpaadjes over september: De vogeltrek is in volle gang

7 september 2023 om 07:16 Natuur en milieu Columns

VEENENDAAL September alweer, een zomer achter de rug, waarin veel gemopperd werd; te warm en te droog werd vervangen door veel nattigheid. Een ding is zeker, het heeft de natuur goed gedaan. September de herfstmaand bij uitstek, gerstmaand en havermaand, fruitoogstmaand. 

door Aly van Eijk

De Latijnse naam septembris betekent zeven. September was in 153 voor Christus de zevende maand van het Romeinse kalenderjaar. De oude weerspreuken en gezegdes bieden nog steeds veel wijsheid. ‘Wat juli en augustus niet koken en wijs beraden, dat laat september ongebraden’. En: ‘Graaft de mier een diepe gang, wordt de winter streng en lang. Maar nog erger zal het ons berouwen, als de mieren hoge nesten bouwen.’

VOGELTREK

De vogeltrek is in volle gang. Een van de gebieden waar je in een vogelkijkhut goed kan waarnemen is bij De Blauwe Kamer. Ook wanneer je door het gebied zelf loopt, zie je veel vogels. Een deel is al bezig om de grote trek goed te overleven; door goed te eten. De rode bessen van de meidoorn zijn welkome kost voor vogels. En dan de vele zaden van onder andere van mosterdzaad. En wat vogels ook heerlijk vinden is mais. Wanneer ik langs een maisveld wandel, zie je talloze vogels een voorproefje nemen van de kolven. Ze pikken, denk ik, de rijpe eruit. Zo zie je: vogelrestaurants zijn overal bij de hand! 

De huiszwaluwen verzamelen zich in groepen van honderd tot duizenden. Door de klimaatverandering blijven ze wel wat langer hier hangen. En de zwaluwen uit Scandinavië zijn zo’n twee weken later. Je komt daar bijvoorbeeld ook de rietzanger tegen, ook een trekvogel. Een vogel die in de rietlanden en ander oevervegetatie zit. Ganzen, kieviten, graspiepers en leeuweriken. Veel gaan de Middellandse zee over, maar de tjiftjaf en zwartkoppen komen niet verder dan Zuid-Europa. Op 5 oktober is er in ons land de jaarlijkse internationale vogeltrekdag. Nederland heeft 150 telposten.

BUNTGRAS

De heide bloeit nog mooi. Mede dankzij de regen, anders was toch een deel verdroogd. Tussen de hei zie je het buntgras. De andere naam is pijpenstrootje. Het wordt ook wel bunt of bent genoemd; vandaar de naam buntgras. Het is sterker dan gewoon stro en de imkers vlechten er korven mee. Pijpenstro is sterker dan gewoon stro, maar de korven worden niet aangevreten door de muizen doordat pijpenstro kiezelzuur bevat. Ook de grote grazers en de schapen laten het links liggen; ze eten er nauwelijks van. Vroeger werd het ook gebruikt bij de Leidse pijpen, die witte met de lange dunne steel. De klei werd om een strootje gerold en dan gebakken. Tijden het bakken verbrandde het strootje dan kon je er doorheen blazen. Groeit veel op zandgrond en kan heel goed tegen droogte.

Kijk en geniet.

Reageren? Mail alyvaneijk@gmail.com.